İHRACAT PAZARI YARATILMASI
Aşağıda Uluslararası bazda temel bir pazarlama planı geliştirme taslağı verilmiştir. Böyle bir plan elbette her şirket için farklılıklar gösterecek ve çalıştığımız şirketler bazında en baştan düzenlenecektir.
Pazarlama Başarısı İçin Yönlendirici İlkeler:
A- Giriş : Pazarlama planının uzun ve kısa vadeli amaçlarının bir özetinin yanısıra hedef pazarların kısa bir tanımı
B- Ürün Tanımı: Ürün hattını aşağıdaki kategorileri temel alarak hedef pazarın perspektifinden değerlendirir:
1-Pazaryeri avantajı
2-Yenilik
3-Kültürel Uyumluluk
4-Algılanmış Karmaşıklık
5-Uyarlama İstekliliği
6-Mevcut Aşinalık
7-Potansiyel direniş
8-Potansiyel pay büyüklüğü
C- Hedef Pazar:
1-Hedef pazarın kültürel ve ekonomik araştırması yapılır.
2-Yerel tüketici satın alma alışkanlıkları belirlenir.
3-Yerel fiyatlandırma stratejileri tanımlanır.
4-Hedef pazarların büyüklükleri tesbit edilir.
D- Rekabet Analizi: Her bir dolaylı ve dolaysız rakip için:
1-Hedef pazardaki varlığı
2-Komşu pazarlardaki varlığı
3-Kendi ülkesindeki faaliyetleri
4-Doğrudan rakip ürünleri
5-Dolaylı rakip ürünleri
6-Yerel reklem ve promosyon çabalar
7-Yerel dağıtım kanalları
8-Uluslararası dağıtım kanalları
9-Hükümet bağlantıları
10-Stratejik ortaklıkları,
11-İthalatçı ilişkileri
12-Gelecekteki rekabet potansiyeli analiz edilir.
TÜM BU ÇALIŞMALARIN BAŞLAMASI İÇİN GEREKEN YOL HARİTASI:
- Şirket ile çalışma kararının karşılıklı olarak alınması,
- Ön görüşmelerin başlatılması,
- Ayrıntılı pazarlama planının şirkete sunulması,
- Pazarlama planının kabul edilmesine müteakip sözleşmelerin yapılması,
- Pazarlama planının uygulamaya konulması,
- İhracatın gerçekleşmesi.
HAMMADDE, YARI MAMÜL ve MAMÜL TEDARİĞİ
FİNANSAL DANIŞMANLIK
GAYRİMENKUL PROJELERİ GELİŞTİRME
KOBİ YAPILANDIRMA (FİNANSAL ve OPERASYONEL)
FİMO METHODU (Finans, Pazarlama ve Operasyonlar)
2-ŞİRKETİN BÜYÜME KAPASİTESİNİN TESBİTİ
RECOIL METHODU (Kaynaklar, Deneyim, Denetim ve Sistemler, Fikirler ve Yenilik, Liderlik)
3-ŞİRKETİN ULAŞMAK İSTEDİĞİ YERE GİDEN YOLDA YAPILMASI GEREKENLERİN PAYLAŞIMI VİZYON BELİRLEME (Strateji, Pazarlama, Ekipler)
4-FİNANSIN DÜZENLENMESİ
Büyüyen şirketlerin büyüme planları içindeki gizli finansal anlamları görebilme kapasitelerinin geliştirilmesini sağlayacak çalışmalar. (Büyüme=Nakit)
a. Finansal Değerlemeler
b. Finansal Fizibilite Çalışmaları
c. Finansal Yeniden Yapılandırma Çalışmaları
5- ŞİRKET AMAÇLARININ DENETİMİ
6- ETKİN PLANLAMA YÖNETİMİ
7- STRATEJİK PLANLAMA SÜRECİ
8- PİYASA DENETİMİ
9- REKABET DENETİMİ
10-KÜLTÜR DENETİMİ
11-ORGANİZASYON YAPISI DENETİMİ
12-KISA DÖNEMLİ PLANLARIN TESBİTİ
13-PAZARLAMA DENETİMİ
14-UZUN DÖNEMLİ İŞ PROJE VE PLANLARININ İNCELENMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ
MORFA YÖNTEMİ (Piyasalar, Amaçlar, Kaynaklar, Finans, Yetenek)
15-FİNANS VE STRATEJİNİN BİRLEŞİMİ İLE DENGELENMİŞ ŞİRKET PUAN KARTI SİSTEMİNİN UYGULANMASI
16-FİNANSMAN, PAZARLAMA, OPERASYONLAR VE ÜRETİM, KAYNAKLAR, DENEYİM, DENETİMLER VE SİSTEMLER, FİKİRLER VE YENİLİKLER, LİDERLİK UNSURLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ
SNOW METHODU
17-PROJE KONUSUNDA;
a. Projenin finanse edilebilirliğinin tesbiti
b. Finansal, ekonomik, teknik ve hukuksal fizibilitenin incelenmesi
c. Fiyatlama modellerinin geliştirilmesi ve finansman kaynakları ile irtibata geçilmesi
d. Finansmanın oluşturulması, pazarlıkların sürdürülmesi ve sonuçlandırılması
ŞİRKET DEĞERLEMELERİ
Değerlemeyi gerektiren nedenler aşağıda kısaca açıklanmıştır:
1) Firma Birleşme ve Devralmaları
Geniş anlamda birleşme iki ya da daha fazla firmanın büyüme amacıyla faaliyetlerini ekonomik ve hukuksal açıdan tek bir birlik haline getirmeleri veya işbirliğine gitmeleri olarak tanımlanabilir. Firmaların birleşme koşullarını belirleyen faktörler:
-Gelecek dönemlere ait gelir ve giderlerdeki büyüme hızları,
-Dağıtılan kâr payları,
-Hisse senetlerinin piyasa fiyatları,
-İşletmelerin defter değeri,
-Net İşletme Sermayesi,
Birleşme nedenleri ise şöyle siralanabilir:
-Ölçek ekonomilerden yararlanmak,
-Daha büyük borçlanma kapasitesi yaratmak,
-Etkin yönetim ile varlıkların kârlılığını arttırmak,
-Azalan Rekabet sonucu piyasa gücünü arttırmak,
-Faaliyet konularını farklılaştırmak ve riski azaltmak.
Devralma isebir firmanın bir ya da birden çok firmayı varlık ve borçları ile birlikte satın almasıdır. Devralan firma tüzel kişiliğini korurken, katılan firmaların tüzel kişilikleri sona ermekte ve yeni firma içerisinde erimektedir. Devralma sonrasında, devralan firmanın yapısında özeliikle bazı örgütsel, finansal ve teknik değişmeler olmaktadır.Ancak bu yapı değişikliği firmanın daha çok teknik ve finansal gücünü arttırma yönündedir. Katılanlara parsal ödeme yapılabileceği gibi devralan firmanın pay senetlerinden verilerek ortaklık statüsüde sağlanabilir.
2) Firma Satın Almaları
Satın alınacak firmanın gerçek değerinin bilinmesi, satın alma kararını etkileyecek en önemli faktördür. Bir firmanın diğer bir firmayı satın alması aşağıdaki amaçlarla tercih edilelebilir.
-Aynı iş yapan firma satın alınarak üretim kapasitesi arttırılabilir
-Ana firmaya hammadde sağlayan firmalar satın alınarak hammadde pazarı denetim altına alınabilir.
-Ana firmanın pazarlama kanallarının ileri aşamasında bulunan firmalar satın alınabilir.
-Ürün çeşitlemesine gitmek amacı ile yeni ürünler üreten firmalar satın alınabilir.
Satınalma yolu ile firmanın rekabet gücünün artacağı, maaliyetlerinin azalağı, satışlarının artacağı, ölçek ekonomilerinden yararlanacağı, firma yönetiminde iyileşme olacağı ve vergi avantajı sağlanağı düşünülür.
3) Firmanın Hisselerinin Halka Arzı
Sermaye Piyasası Kanunu’na göre halka arz; sermaye piyasası araçlarının satın alınması için her türlü yoldan halkaçağrıda bulunmasını, halkın bir anonim ortaklığa katılmaya veya kurucu olmaya davet edilmesini, hisse senetlerinin borsalar veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda devamlı işlem görmesini, Sermaye Piyasası Kanunu’na göre halka açık anonim ortaklıkların sermaye artırımları dolayısıyla paylarının veya hisse senetlerinin satışını ifade eder. Firmalar Sermaye piyasalarından fon sağlayarak finansal yapılarını sağlamlaştırmak ya da yeni yatırımlara yönelmek gibi hedefleri gerçekleştirmek amacı ile hisse senetlerini halka arz ederler. Halka arzlarda değerleme önemli bir unsur olarak ortay çıkmaktadır. Halka açılma sırasında, yatırımcılar açısından firmanın hisse senetlerinin iyi bir yatırım aracı olabilmesi, hisse senetlerinin doğru değerlenmiş olmasına ve halka arz fiyatının piyasada kazandıracak düzeyde olmasına bağlıdır.
4) Hisse Senedi Değerlemelerinde
Bir firmanın hisse senedini satın alan yatırımcılar hem sermaye kazancı sağlamayı hem de kâr payı ödemelerinin düzenli ve artarak yapılmasını isterler. Bu özellikleri taşıyan hisse senetlerini belirleyebilmek için, hisse senetlerinin değerlemesine gerek duyulur. Hisse senetlerinin değerini defter değeri, tasfiye değeri ve piyasa değeri olarak hesaplamak olasıdır. Ancak hisse senetleri sadece defte rceya tasfiye değeri ölçü alınarak alınıp satılmaz . Çünkü yatırımcılar bugünkü ve gelecekteki kazanç gücüne dayanan hisse senetlerini satın alırlar. Hisse senetlerinin fiyatını belirleyen belli başlı iki değişken vardır. Bunlar beklnen nakit girişi ve beklenen nakit girişlerinin riskidir. Beklenen nakit girişlerini ise gelecekte dağıtılacak kâr payları ve hisse senedinin fiyat artışı belirlemektedir.
5) Stratejik Kararların Alımında ve Stratejik Planlamada
Değerleme, aşağıda sıralandığı gibi, bir firmada stratejik kararların alımında ve stratejik planlamada önem taşır.
-Bir firmanın ya da iş biriminin değerlemesi faaliyeti sürdürme, satış, birleşme, büyüme ve diğer firmaları satın alma kararlarında ilk adımdır.
-Bir firmanın ve farklı iş birimlerinin değerlemesi hangi ürünün, iş hattının, ülkenin, müşterisinin devamının sağlanması ya da terk edilmesi kararlarında vazgeçilmez bir unsurdur.
FİZİBİLİTE HAZIRLANMASI
Ön elemeden geçen ve potansiyel başarı derecelerine göre öncelikleri belirlenen ürün yada proje fikirleri için fizibilite etüdüne başlamadan önce bir ön yapılabilirlik çalışması yapmak gerekir. Bu nedenle, mevcut yayınlanmış bilgi kaynaklarından (örneğin; istatistiksel dokümanlar, bültenler, kataloglar vb) ilgili kişi ve kuruluşlar (Hazine Dış Ticaret Müsteşarlığı, ilgili Bakanlık vb) yapılacak görüşmelerden sağlanacak bilgiler ışığında 3 konuda karar vermek gerekir. Bunlar;
1. Proje fikri yada fikirleri kapsamlı bir fizibilite etüdü gerektiriyor mu?
2. Eğer kapsamlı bir fizibilite etüdü gerekiyorsa, hangi konular (Örneğin; Pazar durumu, teknoloji, yatırım maliyetleri vb.) daha çok dikkatli bir araştırma ve inceleme gerektirmektedir? Çünkü yapılabilirlik amacı ile toplanan bilgi ve veriler ışığında bazı konular oldukça açık bir biçimde açıklığa kavuşabilir yada belirsiz kalabilir. Bu nedenle kapsamlı bir fizibilite etüdünde hangi konularda fazla inceleme ve araştırmaya gidilemeyeceği, hangi konularda dikkatli bir çalışmaya girişileceği belirlenmelidir. Örneğin; bir ön fizibilite çalışması yalnızca bir Pazar analizinin yapılması gerektiğini belirtebilir. Bu durumda fizibilite etüdü yalnızca Pazar durumunun açıklığa kavuşturulması için yapılacaktır.
Kapsamı belirlenen fizibilite etüdünün nasıl ve kimlere yaptırılacağı, tahmini toplam maliyetinin belirlenmesi gerekir. Çünkü kapsamına göre değişmekle beraber, bir yapılabilirlik yada fizibilite etüdü pek çok inceleme ve araştırmaların yerine getirilmesini gerektirir ve bu nedenle de bir grup uzmanın birlikte çalışmasını zorunlu kıldığı için maliyeti de yüksektir.
FİZİBİLİTE ETÜDÜ
Üretilmesi planlanan mamul hakkında gerekli ön araştırmalar yapıldıktan sonra, düşünce düzeyindeki bir projenin üzerinde durulmaya değer ve yeterince cazip olduğu anlaşılırsa projenin hazırlanması aşamasına geçilir.
Fizibilite etüdü, yatırımcının ne üreteceği, nasıl üreteceği, üretilen malı nereye satacağı, ne kadarlık yatırım yapacağı, ne kazanacağı ve benzeri sorulara cevap verebilecek bir rapordur.
Fizibilite etüdleri kesin projenin hazırlanmasından önce yapılan, iktisadi, teknik ve mali etüdlerdir. Kesin projenin hazırlanması güç ve masraflı bir iştir. Fizibilite etüdleri kesin projeden çok daha az masraf gerektiren fakat sonucunda bir yatırım kararının alınmasını sağlayan etüdlerdir.
Fizibilite etüdünün kapsamış olduğu Pazar, teknik ve finansal analizler yapılış sırası açısından böyle bir sıra düzeni içinde birbirlerine bağlı olarak yapılmaları zorunlu olmamakla birlikte, pratik uygulamalar böyle aşamalı bir analiz düzeninin büyük kolaylık sağladığını göstermektedir.
a. Pazar Analizi: Proje ürününün içinde yer alacağı pazarın ve çevrenin durumunu, işleyişini, ürüne gösterecekleri reaksiyonu ve olası etkilerini önceden belirlemek amacı ile gerekli veri ve bilgileri toplayıp işlemeyi ve böylece ürünün pazarlanabilirlik derecesini saptamayı kapsar. Bu açıdan daha çok veri toplamaya, derlemeye ve işlemeye yönelik olan Pazar analizine yapılacak harcamaları aslında bilgiye yapılan yatırım harcamaları olarak görmek gerekir.
Yapılan Pazar analizi sonucu proje ürünü için uygun bir Pazar varsa ve ürün pazarlanabilir bir ürün ise, fizibilite etüdünün ikinci aşaması olan teknik analize geçmek gerekir. Eğer Pazar analizi uygun olmayan bir durum gösteriyorsa bu durumda ya tekrar gözden geçirmek amacı ile Pazar analizi incelenir yada tekrara gerek yok ise, projeden vazgeçmek gerekir. Çünkü pazarı ve pazarlanabilme özelliği olmayan projelerin başarılı olmayacağı açıktır.
b. Teknik Analiz: Bu analiz aşaması genel olarak düşünülen projenin teknik olarak yapılabilirliğini inceleme ve araştırmayı amaçlar. Eğer projenin gerçekleştirilmesi için alternatif teknolojiler varsa, bunların değerlendirilmesi ve uygun olan teknolojinin seçilerek imalat için gerekli sabit sermaye miktarlarının tahmin edilmesi de bu analiz kapsamındadır.
Genelde bu analiz aşaması projenin imalat boyutunu oluşturması nedeniyle teknik ağırlıklı olmasına karşın, ekonomik boyutu da son derecede önemlidir. Bu nedenle yalnızca bir mühendislik işi olarak görülmemelidir. Gerçek bir fizibilite etüdünde ilgili alandaki mühendislerin yer alması zorunludur. Ancak teknik dizaynın temelini oluşturan ekonomik inceleme ve araştırmalar da aynı derecede önemlidir. Bu çalışmada projenin teknik boyutunu ilgilendiren ekonomik ağırlıklı konular teknik analiz aşamasında da verilmiştir. Çünkü projenin teknik boyutlarının etkin bir biçimde incelenmesi ve düzenlenmesi ilişkili ekonomik boyutların sağlıklı bir biçimde saptanmasına bağlıdır.
Kuşkusuz genel amacı yukarıda belirtilen teknik analiz sonucu eğer proje teknik olarak yapılabilir değilse ya yeni teknolojik olanaklar yeniden araştırılmalı yada projeden vazgeçilmelidir.
c. Finansal Analiz: Genel olarak finansal analiz bir projeye ilişkin nakit giriş ve çıkışları ışığında gerekli finansal kaynakların ihtiyacını, buradan nereden ve nasıl sağlanacağını belirleyerek proje önerisinin ekonomik açıdan arzu edilebilirlik derecesini (kârlılık ve fayda düzeyini) ve potansiyel bir tesis (işletme) olarak faaliyetini yada işleyişini devam ettiriş ettiremeyeceğini değerlendirmeyi amaçlar. Değerlendirme birey açısından (ticari değerlendirme) yapılacağı gibi toplumun amaçları ve menfaatleri doğrultusunda da (toplumsal değerlendirmede) yapılabilir. Çünkü ölçme ve değerlendirme ölçütleri farklılık gösterir.
Projenin değerlendirilmesi sonucu, eğer kârlı değilse yada istenilen düzeyde değilse, projeden vazgeçmek gerekecektir. Çünkü kaynakların böyle bir projeye bağlanması akılcı olmayacaktır. Aksi durumda yani proje kârlı ise, uygulamaya koymak için proje planının hazırlanması gerekecek ve uygulamaya konulacaktır.
Fizibilite Etüdlerinin Hazırlanmasındaki Başlıca Amaçlar
- İşletmenin kurulmasına kesin olarak karar vermek.
- İşletmenin nerede ve hangi büyüklükte kurulacağını tespit etmek.
- Finansman kaynağı sağlamak; işletmenin kurulması için iç ve dış finansmana ihtiyaç varsa, bunları sağlamacı muhtemel bankalara ve diğer finans kuruluşlarına fizibilite raporunu takdim etmek.
- Yatırım indiriminden kredi ve döviz tahsislerinden yararlanılacaksa, Devlet Plânlama Teşkilatı’na projeyi tanıtmak, projenin uygulanması safhasında karşılanabilecek muhtemel güçlükleri önceden görmek ve gerekli önlemleri almak.