Sonuç olarak, sistemi iyi anlayarak,  faydası tartışılmaz bu sistem sayesinde zamanı öne alarak ev sahibi olabilirsiniz.

Kendi durumunu iyi etüt etmemek
Genelde yatırımcı kendi kredibilitesini iyice araştırmadan ya da anlamadan mortgage kredisi için araştırma yapar hatta başvurur.Bunun tek yolu danışmış olduğunuz profesyonel bir uzmandan doğru yorumları alarak durumunuzu gerektiği gibi anlamaktır. Daha sonrasında yapacağınız başvurular daha biliçli ve ihtiyaca yönelik olacaktır.

Ama arkadaşım çok iyi şartlarda kredi aldı, ben niye alamıyorum?
Öncelikle şunu çok iyi anlamak gerekir. Hiçbir kredi çalışması diğer bir kişininkine benzemez.Mortgage kredisini şekillendiren birçok değişken vardır. Almak istediğiniz mülkün değeri, konumu ve özelliği, danıştığınız banka hatta şube, geliriniz, kredi skorunuz, bulunduğunuz risk kategorisi, belgeleyebildiğiniz dokümanlar, işiniz, geliriniz vs. Tüm bu değişkenler göz önüne alındığında size yönelik düşündüğünüzden çok farklı bir ürünün gerçekten ihtiyacınız olduğunu göreceksiniz.

En düşük faizin en önemli kriter olduğunu düşünmek
Bu da mortgage alırken genelde önem verdiğimiz en önemli kriterdir. Burada masraflarda büyük rol oynamaktadır. Daha yüksek faizli ancak masrafı daha düşük olan bir Mortgage ürünü size kar getirebilir.Ya da düşük faizli ancak size uygun olmayan bir ürün orta veya uzun vadede sizi ödemelerde sıkıntıya sokabilir hatta para kaybettirebilir.
Örneğin, almış olduğunuz krediye yönelik ara ödemeler yapmak istediğiniz durumlarda düşük faiz nedeni ile sabit ödemeli bir ürünü seçtiyseniz, ara ödeme yapmak istediğinizde ödeyeceğiniz cezalardan dolayı zararlı çıkabilirsiniz.

Vade ne kadar kısa olursa o kadar iyi olduğunu düşünmek
Eğer ödeme gücünüz kısa vadeli bir mortgage kredi planını destekliyorsa bu sizin için uygun bir model olabilir. Ancak Mortgage kredisinin özelliği, ödemelerinizi uzun vadelere yayarak  aylık ödeme miktarlarınızı olabildiğince makul rakamlara indirmektir. Bu sayede zorlanmadan ödemelerinizi yapabilirsiniz. Eğer ödeme gücünüz belli bir noktaya kadar ise, vadeyi uzatmaktan başka seçeneğiniz olmayacaktır. Vadenin uzaması ile birlikte bankaya geri ödeyeceğiniz toplam para miktarıda artacaktır ancak unutmayın ev sahibi oluyorsunuz ve kendinize yaptığınız yatırım geri ödeceyecek olduğunuz miktardan çok daha yüksek olacaktır.

Kredi Skorunu fazla önemsememek
Kredi Skorunuz yani kredi geçmişiniz, mortgage kredinizin kaderini belirleyen en önemli etkenlerden biridir. Kredi kartı, tüketici kredisi, taşıt kredisi gibi borçlarınıza yönelik yapacağınız düzenli ödemeler, gelirinize oranla fazla borçlanmamak gibi unsurlar kredi skorunuzu pozitif yönde etkiler. Kredi notunuz ne kadar yüksek olursa, iyi bir teklif alma şansınız o kadar artacaktır.

Çalışmış olduğunuz ya da ilişkilerinizin iyi olduğu bankanın size en uygun ürünü vereceğini ya da banka yetkilinizin size en iyi servisi vereceğini düşünmek
Bu fikir size ilk etapta cazip gelebilir ancak farklı teklifleri değerlendirdiğiniz zaman belkide bu size o kadar da cazip gelmeyecektir. Bildiğiniz bir banka şubesinin ya da banka yetkilisinin size en uygun ürünü sağlayabileceğini düşünmek pek gerçekci olmaz.Eğer 25 kadar banka seçeneğinin olduğu düşünülürse, mortgage almadan önce çok kapsamlı bir araştırmanın  yapılmasının gerekliliği daha iyi anlaşılacaktır. Herzaman sizi dinleyecek, ihtiyaçlarınızı anlayacak ve bu doğrultuda etkin danışmanlık hizmetini verecek bir mortgage uzmanı, size binlerce hatta on binlerce tl tasarruf etmenizi sağlayabilir.

Konuya hakim olduğunu düşünmek ve kendinizce hareket etmek
Bu konuda ne kadar bilgili olduğunuzu düşünürseniz düşünün, bu konuya sizden daha hakim ve fazla bilgiye sahip bir mortgage uzmanı mutlaka vardır. Mortgage uzmanı ile yapacağınız 10 dakikalık bir görüşme sizi yapabileceğinizden hatalardan koruyacaktır.
Bu nedenden kaynaklanan ve yapılan en büyük hatalardan biri, ilk birkaç başvuruyu kişinin kendisinin yapmasıdır. Müşterinin ya da Mortgage yetkilisinin mortgage başvuru sürecinde birtakım eksik ya da yanlış bilgileri kullanması kredinin red olmasına sebebiyet verebilir. Sonrasında müşteri konuya hakim Mortgage Brokerlarına danışarak bulunduğu olumsuz durumu telafi etme yoluna gider. Ancak bu noktada müşteri çok geç kalmış olabilir.
Başka bir örnek, müşterinin kredi başvurusu yapılmış, onaylanmış olabilir ve herşey yolunda gözükebilir. Ancak müşteri zaman içerisinde kendisine sunulmuş olan ürünün gerçekte kendisine uygun olmayan veya çok maaliyetli ve kendisini zarara sokan bir ürün olduğunu gerçeğiyle karşılaşabilir.

Mortgage Broker’ına/Kişisel Kredi Uzmana Danışmamak
Bu tür hatalardan uzak durmak, zaman kaybını ve araştırma safhasında yaşanan stresi önlemek, dokümantasyon yükünden kurtulmak ve en önemlisi karlı yatırımlar yapmak için uzman bir Mortgage Brokerının rehberliğine mutlaka ihtiyacınız olacaktır.
Tüketici genelde bunu ilk yapması gereken olarak görmez ve genelde yukarıda bahsetmiş olduğumuz istenmeyen durumlarla karşılaşır.

Faizler Düşmüşken Daha Düşmesini Beklemek
Mortgage faizleri düşüş eğilimine geçmiş ve beklentilerinize yakın bir noktaya gelmiş ise ve faizlerin daha da düşeceğine dair net göstergeler yoksa bir an önce kredi başvurunuzu yapmakta fayda vardır. Mortgage Uzmanınızla yapacağınız bir çalışma, size uzun vadede memnun kalacağınız bir kredi modeli sunacaktır.

Son dönemde, BDDK’nın tüketici kredi taleplerini kontrol altına amacı ile ilgili uyguladığı politikaları hepimiz yakından takip ediyor ve basından izliyoruz. Cari açıktaki büyüme ve tüketici kredileri ilişkisi gündeme getirilmekte ve bu nedenden dolayı bankaların birazda olsa frene basmaları, bu yolla da kredilerin büyümesinde yavaşlama görülmesi isteniyor.

Bu anlayıştan yola çıkarak, ilk yapılan uygulama, bankaların zorunlu karşılık oranlarının %1 den %4 e yükseltimesi olmuş ve bu uygulama bankaların faiz arttırma eğilimine geçmelerine sebebiyet vermiştir.

Kredi piyasasını soğutma ve bu yolla dolaylı olarak cari açığa müdahale etmek, biran önce uygulanması gereken en önemli çözüm olarak gündemimizde tartışılmakla beraber hangi kredilerin bu konuya dolaylı-dolaysız etkisi olduğu veya olmadığı iyi etüt edilmelidir inancındayım.

Cari açığı dolaylı yoldan negatif olarak etkileyebilecek krediler olabileceği gibi uzun vadede ülke ekonomisine katkıda bulunan kredilerinde ayrıştırılması gerekiyor.

Bizim inancımız, ihtiyaç kredileri kriterlerinin bankalar gözetiminde daha da sıkılaştırılması korkulan balonun oluşumunu asgari seviye tutacak ve kredibilitesi uygun müşterilerin hakettikleri faiz oranlardan daha yüksek oranlar ile karşı karşıya gelmelerini önleyecektir.

Taşıt kredilerinde ise, faizlerin yükseltilmesindeki amaç, cari açığa pozitif etki sağlama nedeninden dolayı, yabancı oto ithalatına olan talebin kısıtlanmasını hedefleyeyebilir ve belki banka tarafında müşteri talebini azaltabilir, ancak bu sefer kredi ihtiyacı olan müşterilerin daha çok özel finansman kuruluşlarına yönelmelerine sebebiyet verecektir.

Mortgage kredilerinde ise tartışılmaz bir gerçek var ki bu Mortgage’ın 100 lerce sektörü harekete geçirdiği, dinamizm kazandırdığı ve istihdam ortamı yarattığıdır.
İnşaat sektöründen finansal piyasalara, üretim sektöründen ülkemizin varlık değerinin artmasına, kentsel dönüşüm projelerinden bu alanda faaliyet gösteren özel ve özellikle kamu yetkili kurumların modernizasyonuna ve tabi birçok sektörde istihdam olanakları ile ülke ekonomisini besleyen çok büyük gücü olan bir sektörden bahsediyoruz.

Ayrıca tüketici bilincini oluşturan ve bu sayede haklarını koruyan, ruhsatlı yapıların oluşmasına katkıda bulunan bir sistemdir bu.

Şu anda tüketiciye sunulan kredilerin iyi anlaşılarak piyasalara iyi adapte edilmesi gerekmektedir. Kredilerin ayrıştırılması ve maliyet farklılaştırılması şarttır.Kredibilitesi düzgün kişilerin uygun ödeme koşulları ile bu kredileri almaları gerekir.

Bu sektörde bir balonun oluşması, kredi piyasalarının kontrolsüzce büyümesi gibi kaygılar, ne kadar sadece faiz arttırımına gitme ve/veya KKDF, BSMV gibi vergilerin arttırılması ile önlenilmeye çalışılsa ve bir ölçüde başarılı olunsa da, bunun bedelini yüksek faiz ve vergi farklarından doğacak yüksek ödemelerle yine tüketiciye mal olacaktır.

Çok ünlü bir ekonomistin söylediği bir söz var ve bu söze eklenecek başka birşey göremiyorum:
“Menkul kıymetleştirme yapmamış ülkeler geri kalmış ülkelerdir”

Artık İstanbul’un uluslararası finans merkezi olması gerektiğinin konuşulduğu bu günlerde, bu alanda birtakım ciddi adımların atılması da gerekmektedir.Yabancı yatırımcıyı da Türkiye’ye çekmek, ekonomik istikrara artı olarak finans piyasalarının derinleşmesi ve yine bu alanda yeni sağlıklı oluşumların meydana gelmesi ile olacaktır.

Türkiye’de düşünce olarak eski, faaliyet alanı olarak yeni olan Mortgage Brokerlığı/Kişisel Kredi Danışmanlığı sektörü, yetkili mercilerce belirlenecek lisanslama ve  yönergeler çerçevesinde oluşacak yeni yapılanmalar bu sektör içerisinde etkin rol almalıdır.
Bu tüm gelişmiş piyasalarda ihtiyaç duyulan ve bu ihtiyacı karşılayan katalizör görevi gören ciddi bir hizmet sektörüdür.

Müşteri ve Bankalar arasındaki doğru iletişimi sağlayan bu hizmet alanı, hangi müşterinin ne ihtiyacı olduğunu, bu ihtiyaç için doğru adresin neresi olduğunu, ödeme/kredi ve kredi/değer rasyolarını etkin şekilde fizibilite edebilen özetle müşteri riskini minumuma indirgeyen profesyonel bir hizmet modelidir.

Bu sektörün doğru temeller üzerinde inşaa edilmemiş olması başka sakıncalarda doğurmaktadır.

Yasalara veya bir merciye bağlı olmadan ve bu ihtiyacı karşılamak amaçlı çarpık oluşumlara da ortam hazırlamaktadır. Alternatif seçenekler arayan müşteriler, profesyonel servis verdiklerini ve müşteriye fayda sağlayacaklarını iddia eden bu oluşumlara yönelmektedirler. Ve bu vakaların sayısıda hiç az değil.

Bir anlamda bu oluşumların, vatandaşımızı mağdur eden ve sektörümüze zarar veren bu yapıların, resmi brokerlık yasaları ve lisanslamaları ile, büyük ölçüde engellenmesi ve devredışı bırakılması gerekmektedir.

Gelişen Türkiye’mizde, zaman içerisinde belli bir büyüklüğe ulaşmış şirketler, her faaliyet alanını kendileri kontrol etmenin verimsizliği ve maaliyetini artık görmüşler; alanında uzmanlaşmış, kendilerine profesyonel hizmet verebilecek ve müşteri memnuniyetini arttıracak işbirliklerine gitmeye yani bu servisleri dış kaynaklandırarak vermeye başlamışlardır.

Bankalar tarafında, bir İnsan Kaynakları, teknoloji, değerleme, sigorta, müşteri kanalları oluşturma destek hizmetlerinin hatta güvenlik ve temizlik hizmetlerinin bile dış kaynaklandırıldığı düşünülürse, Türkiye’de en büyük sektörlerden biri haline gelen krediler alanında da uzman yapıların bu işleyiş içerisinde etken olarak yer almaması söz konusu olamaz.
Benzer bir sektör olan Sigortacılık sektöründe olduğu gibi…

Bu tür profesyonel danışmanlık hizmetleri, hem tüketiciye hem tüketici finansman kuruluşlarına hem de sektörün gelişimine büyük fayda sağlayacaktır.

Bütün temennimiz, bu girişimlerin gerekli merciler tarafından biran önce başlatılması ve bu sektörün hakettiği uluslararası standartlara ulaşmasıdır. Bu konu da MMI Mortgage Group olarak üzerimize düşen bu büyük görevi yerine getirmek ve  fayda sağlamak hedefimizdir…

Saygılarımla.

S. Alp Demirler
Genel Müdür
MMI GROUP